Wybór odpowiedniego gatunku stali nierdzewnej: 316L, 316LVM, 17-4PH, 1.4057…

Korozja, wytrzymałość mechaniczna, zmęczenie materiału, twardość: wybór gatunku stali nierdzewnej to coś więcej niż tylko wskazanie odpowiedniego gatunku.

316L, 316LVM, 17-4PH, 1.4057… Wszystkie są stalami nierdzewnymi, ale nie spełniają tych samych wymagań przemysłowych.

Zrozumienie różnic między nimi pozwala dobrać odpowiedni materiał do każdego zastosowania.

Austenityczne stale nierdzewne (304, 316L…)

Stabilna struktura w temperaturze pokojowej dzięki zawartości niklu. Niemagnetyczne w stanie wyżarzonym, bardzo plastyczne i charakteryzujące się wysoką odpornością na korozję.

Nie można ich utwardzać poprzez obróbkę cieplną: utwardzanie następuje wyłącznie w wyniku zgniotu.

Przykłady zastosowań: rurociągi, zbiorniki procesowe, elementy złączne i oprzyrządowanie pomiarowe pracujące w środowiskach korozyjnych.

Martenzytyczne stale nierdzewne utwardzane wydzieleniowo, typu PH (17-4PH, 15-5PH…)

Obróbka skrawaniem elementu odbywa się w stanie wyżarzonym, a następnie starzenie powoduje wydzielanie drobnych związków międzymetalicznych, które utwardzają metal przy bardzo niewielkich odkształceniach.

Dzięki temu możliwe jest zachowanie kontroli nad wymiarami końcowymi. Rezultat: wysoka wytrzymałość mechaniczna i dobra odporność na korozję. Przykłady zastosowań: wały i osie, lotnicze elementy konstrukcyjne i mocujące, zawory i pompy, precyzyjne elementy instrumentów chirurgicznych.

Przetapiane stale austenityczne, w tym gatunki przeznaczone na implanty (316LVM, M30NW…)

Ta sama rodzina stali, ale charakteryzująca się znacznie większą czystością wtrąceniową i jednorodnością dzięki przetapianiu metodą ESR.

Ziarno jest drobne, a odporność na zmęczenie materiału wysoka.

Gatunki przeznaczone na implanty mają ponadto skład chemiczny określony przez normy medyczne (ISO 5832, ASTM F138).

Przykłady zastosowań: śruby i płytki do stabilizacji kości, cienkościenne elementy poddawane wysokim obciążeniom zmęczeniowym.

Martenzytyczne stale nierdzewne hartowane i odpuszczane, typu QT (1.4021, 1.4028, 1.4057…)

Hartowanie, a następnie odpuszczanie pozwalają regulować równowagę między twardością a udarnością.

Stale te są magnetyczne i mogą osiągać wysoką twardość, jednak charakteryzują się niższą odpornością na korozję niż stale austenityczne.

Przykłady zastosowań: wały pomp, trzpienie zaworów, łopatki i narzędzia skrawające, elementy złączne o wysokiej wytrzymałości.

Wnioski: wybór w zależności od zastosowania

Właściwy dobór materiału zależy przede wszystkim od wymagań stawianych danemu elementowi oraz od środowiska, w którym będzie on pracował.